ارتز برای درمان درد مچ دست + انواع آن و نحوه استفاده

ارتز یک اسپلینت یا بریس است که با توجه به نیاز بیمار و برای حمایت از یک عضو بدشکل یا ضعیف بدن، یا به منظور محدودکردن  حرکت عضو بیمار یا آسیب دیده ی بدن ساخته می‌شود. انواع مختلفی از ارتز مچ دست وجود دارد که عبارتند از:

  • ثابت
  • ثابت پروگرسیو
  • متحرک (برای افزایش حرکت)
  • متحرک (عملکردی)

ارتز ثابت مچ دست


ارتز ثابت مچ دست

ارتز ثابت در یک حالت باقی مانده و عضو مد نظر را در حالتی ایمن حفظ می کند و با بی حرکت یا محدود کردن حرکت مفصل، از آن محافظت کرده و هیچگونه فشار یا کشیدگی در مچ دست ایجاد نمی کند.

ارتز ثابت پروگرسیو مچ دست


ارتز ثابت پروگرسیو مچ دست

ارتز ثابت پروگرسیو با اعمال فشار یا کشش در نقطه حداکثری بازه حرکتی مفصل، از ارتز ثابت معمول متمایز می‌شود. استفاده اصلی از این نوع ارتز برای اصلاح حرکت‌های نامناسب مفصل نیست، اما زمانی که این فشار یا کشش در بافت حس نشود، حرکت اصلاحی تا زمانی ادامه می‌یابد که مفصل به این نقطه برسد.

به عبارت دیگر، ارتز ثابت پروگرسیو طراحی شده است تا با فشار یا کشش در نقطه حداکثری بازه حرکتی مفصل، تحرک مفصل را به سمت محدوده مطلوب هدایت کند. این نوع ارتز به عنوان یک وسیله اصلاحی استفاده می‌شود تا در صورت نیاز، حرکت غلط مفصل را اصلاح کند و بهبود ایجاد کند.

ارتز دینامیک مچ دست


ارتز دینامیک مچ دستارتز دینامیک در مورد افزایش بازه حرکتی و عملکرد دست استفاده می‌شود. این نوع ارتز، با قرار دادن دست در یک جهت تحت فشار، امکان حرکت در جهت مخالف را برای بیمار فراهم می‌کند. هدف استفاده از این ارتز افزایش بازه حرکتی دست است و با آزاد سازی حرکت در جهتی که به دلیل آسیب، جراحی یا مشکلات دیگر، قدرت حرکت آن کاهش یافته است، به بهبود مچ دست کمک می‌کند. به این ترتیب، بیمار می‌تواند با استفاده از ارتز دینامیک حرکات دست خود را بهبود بخشد و بازگشت عملکرد طبیعی دست را تسریع کند.

معیارهای تعیین ارتز مچ دست بر اساس وضعیت بیمار


معیارهای تعیین ارتز مچ دست

ارزیابی دست از نقطه نظر ساخت ارتز و اسپلینت، به معنای استفاده از ابزارهای کمی و کیفی بالینی در کنار نکات مرتبط با آسیب شناسی و بیومکانیک دست است. اهداف ارزیابی ارتز شامل بررسی بیمار از لحاظ برنامه طراحی اسپلیت و دستورالعمل های لازم جهت نحوه پوشیدن و درآوردن، رژیم ورزشی، مدت زمان استفاده و موارد احتیاطی دیگر است.

اطلاعاتی که بنا به اختلالات عملکردی دست باید در فرایند ارزیابی از بیمار به دست آورد، عبارتند از:

  • اطلاعاتی مانند سن و پارامترهای شخصی بیمار مثل شغل و حرفه.
  • مشکل اصلی بیمار مثل نوع دردی که در کار کشیدن از دست و مچ با آن مواجه است.
  • سابقه استفاده قبلی از ارتز و مشکلاتی که با آنها داشت.
  • سوابق پزشکی و درمان های دیگر.
  • ارزیابی قدرت انگشتان و مچ.
  • ارزیابی بازه حرکتی مچ است.
  • بررسی واکنش اندام های فوقانی برای وجود هرگونه ناهنجاری.
  • بررسی وضعیت پوستی برای ارزیابی جنس استفاده شده در ساخت اسپلینت.
  • سطح دما و تعرق بدن بیمار در انتخاب ماده ساخت ارتز و تهویه آن ضروری است.
  • تورم/آسیب دیدگی بافت نرم و مقدار درد (اگر باشد).
  • بسته به موارد مشکوک احتمالی در تشخیص پزشک شاید به تصاویر اشعه ایکس (برای بررسی مشکل در تونل کارپال یا موارد دیگر) نیاز باشد.
  • بررسی قدرت، هماهنگی و توان عصبی دست.
  • ارزیابی از نقطه نظر ساخت ارتز (برای ثابت سازی در ارتز ثابت، امکان تحرک در ارتز ثابت، پیش برنده یا متحرک و …).
  • بررسی اثر عدم استفاده از اسپلینت روی مفصل.

در چه آسیب دیدگی هایی می توان از ارتز دست استفاده کرد؟ 


استفاده از ارتز دست

از ارتزهای تثبیت کننده مچ دست می توان در موارد مختلف آسیب های حاد یا دردناک مچ دست استفاده کرد. گزینه های زیر احتمالا بیش از دیگران می توانند از مزایای ارتز مچ دست بهره مند شوند:

  • شکستگی حاد مچ دست
  • آسیب دیدگی حاد رباط TFCC
  • التهاب مفصلی (آرتریت) حاد
  • سندروم درد منطقه ای پیچیده (CRPS)
  • بعد از جراحی پیوند تاندون، آرتروپلاستی یا برش استخوان
  • خشکی مفاصل انگشتان دست که به استفاده از ارتز متحرک و یا ثابت پیش برنده نیاز داشته باشد.

ارتز پیرامونی مچ دست که همزمان سطوح کف دست و پشت دست را می پوشاند، با داشتن یک قالب قدرتمند یک گزینه عالی برای تثبیت کنندگی شکستگی ها و محافظت های بعد از عمل بوده و یک تکیه گاه قدرتمند نیز محسوب می شود. وزن ارتز پیرامونی زیاد نیست و با داشتن محافظ جلو و پشت دست و همچنین راحتی استفاده، تبدیل به یکی از گزینه های عالی برای بیماران شده است.

استفاده از طراحی پیرامونی برای اسپلینت با فشار پیوسته ای که در اطراف اندمهای متورم ایجاد می کند، برای بیمارانی که با این مشکل مواجه هستند هم کاربردهای زیادی دارد. اگر از پانسمان های کشی در زیر ارتز پیرامونی استفاده کنید، کارایی آن را بیشتر نیز خواهید کرد. همچنین استفاده از ارتز پیرامونی یک بستر عالی برای اتصالات بیرونی (در سمت کف یا پشت دست) ایجاد می‌کند، چرا که نیروی وارد شده بر انگشتان نمی تواند کشیدگی یا فشار زیادی بر انگشتان وارد کند.

انواع مختلف ارتز مچ دست


بریس‌های سفارشی

بریس‌های سفارشی

بیمار در صورتیکه عضوی از بدنش (مثل دست و مچ دست) به ثابت شدن یا مواردی مثل تحت کشش قرار گرفتن نیاز داشته باشد، با مراجعه به متخصص ساخت ارتز و پروتز اقدام به ساخت یک ارتز سفارشی می کند. ارتز با قالب گیری از عضو بخصوص بدن ساخته می شود و بیمار برای درمان یا بهبود مشکلات مختلفی مانند موارد زیر از آن استفاده می کند:

  • آسیب دیدگی تاندون ها
  • التهاب مفاصل (آرتریت)
  • شکستگی استخوان
  • درد
  • سوختگی
  • ضایعات عصبی

عمدتا بریس یا ارتز سفارشی از جنس ترموپلاستیک، که با دمای کم نرم و منعطف می شود، ساخته می شود. این ویژگی ماده به ارتز سفارشی، امکان شکل گیری و فیت شدن با عضو بدن را می دهد.

بریس‌های آماده

ارتز حالت استراحت مچ دست

ارتز حالت استراحت مچ دست

ارتز حالت استراحت از جنس ترموپلاستیک ساخته شده و یک اسپلینت مچ دست است که کف دست، مچ، انگشتان و شست روی آن و در یک حالت مناسب و بدون حرکت باقی می ماند. این بریس از جمع شدگی انگشتان جلوگیری می کند و دست را در یک حالت منفعل قرار می دهد. رویه نرم این ارتز در کنار راحتی ایجاد شده برای بیمار، احتمال آسیب دیدگی پوست را حداقل می کند. چسب های تعبیه شده روی ارتز بدون آنکه راحتی دست را به خطر بیاندازد، اندازه ارتز را کاملا با دست یکی کرده و آن را در سر جای خود بی حرکت می کنند. بنا به نیاز بیمار، گزینه های مختلفی برای ارتز مچ (از ثابت گرفته تا پروگرسیو که با پیشرفت بهبود بیمار تنظیم می شود) در دسترس بیماران قرار دارد. نوع ارتز بر اساس تشخیص متخصص ساخت آن یا تجویز پزشک و فیزیوتراپ تعیین می شود.

موارد استفاده: جمع شدگی انگشتان، افتادگی مچ دست، فلج یا آسیب دیدگی عصب شعاعی.

ارتز مچ دست

ارتز مچ دستبرای بهبود عملکردی ساعد یا مچ دست بیمار که با آسیب دیدگی یا ضعف مواجه شده از ارتز مچ دست استفاده می شود. جنس نرم و قابل تنفس این ارتز در کنار امکان تنظیم اندازه آن برای فیت شدن روی دست بیمار، در عین فراهم کردن خاصیت تکیه گاهی مناسب، راحتی بالایی را نیز برای دست ایجاد می کند. این ارتزها با ثابت سازی مچ در برابر خمش، کشیدگی و چرخش، از آن در برابر حرکات ناخواسته و غیرضروری در جهات مختلف مراقبت می کنند. استفاده از انواع مختلف ارتز مچ دست برای بیمار با توجه به شدت و نوع مشکل مشخص می شود و کسی که می تواند به شما برای انتخاب بهترین ارتز مچ دست با توجه به سبک زندگیتان راهنمایی دهد، متخصص ساخت ارتز و پروتز یا متخصص ارتودنسی و فیزیوتراپ است.

موارد استفاده: سندروم تونل کارپال، ثابت کردن مچ بعد از بازکردن گچ، کشیدگی و رگ به رگ شدن مچ، التهاب مفصل و تاندون مچ دست.

ارتز تامب اسپایکا

ارتز تامب اسپایکا

از ارتز تامب اسپیکا برای بی حرکت سازی و درمان آسیب دیدگی شست و ثابت کردن شست استفاده می شود. استفاده از این ارتز امکان بهبود آسیب دیدگی و همچنین گرفتن چیزهایی مثل لیوان یا کتاب را در اختیار بیمار می گذارد. فعالیت انگشتان دیگر دست برای جلوگیری از خشکی مفاصل مختل نمی شوند و بیمار می تواند از آنها استفاده کند. استفاده از این بریس راحت است و تکیه گاه مناسب و ثبات خوبی برای کارپال های کناری ایجاد می کند.

موارد استفاده از تامب اسپیکا: شست شکاربان یا شست اسکی باز (Gamekeeper’s thumb)، آسیب دیدگی اسکافوئید مچ دست، آسیب دیدگی بافت نرم، التهاب تاندون دیکوئیوین، استفاده بعد از تکمیل درمان، کشیدگی یا رگ به رگ شدن شست.

ارتز کشی Saebo

ارتز کشی Saeboارتز کشی Saebo یک اسپلینت متحرک است که در طول زمان یک عامل پیش‌برنده (Progressive) برای انگشتان جمع شده محسوب می‌شود. اسپلینت در عین بهبود و حفظ بازه حرکتی مفصل، از آسیب دیدگی آن جلوگیری می‌کند. صفحات قابل تعویضی برای این ارتز در نظر گرفته شده که سطوح مختلف حمایتی را برای اعمال کشش روی دست ایجاد می‌کند. امکان حرکت و جمع شدگی انگشتان در استفاده از این ارتز فراهم است و سپس قدرت ارتز باعث می‌شود که انگشتان به جای اصلی خود و در حالت کشیده برگردند.

چه زمانی باید از ارتز مچ دست استفاده کنیم؟


زمان استفاده از ارتز مچ دست

تهیه ارتز مچ دست برای یک مشکل مشخص از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، چون اگر این کار را نکنید در واقع پولتان را دور ریخته اید و کلا به مشکل اصلی نپرداخته اید. در ادامه 4 مورد از اصلی ترین مشکلاتی که در فرد، نیاز به استفاده از ارتز مچ دست به عنوان گزینه اصلی را ایجاد می کند آورده شده.

ارتز مچ دست برای دردهای عمومی دست

شاید درد دستتان صرفا بخاطر کار زیاد، رگ به رگ شدن یا خمش زیاد مچ یا دستتان باشد که باعث کشیدگی تاندون یا رباط شده باشد.

در چنین مواردی استفاده از ارتز مچ دست همه کاره می تواند گزینه مناسبی باشد که زمینه استراحت مورد نیاز برای مچ دست را فراهم می کند. می توانید ارتز همه کاره را تقریبا از هر داروخانه یا فروشگاه تجهیزات پزشکی بخرید.

ارتزی را انتخاب کنید که با داشتن یک عامل تکیه گاه فلزی بتواند مچ دست را در حالت صاف حفظ کند یا به عبارتی تکیه گاه در سمت کف دست قرار بگیرد. از این ارتز تا جایی که نیاز باشد و نشانه هایتان فروکش کند، صرفا به دلیل حداقل کردن وقوع حرکاتی که باعث درد می شود به دست کنید.

ارتز مچ دست برای فشارهای تکراری

نباید فکر کنید که درد دستتان فقط به خاطر کار زیاد است و اگر مشکل دستتان بخاطر فشارهای تکراری رخ داده باشد، باید فکر کنید که احتمالا به التهاب تاندون مچ دست یا حتی بدتر، سندروم تونل کارپال مبتلا شده اید.

اگر حرکات تکراری سریع و پرفشاری را با دستان و انگشتانتان انجام دهید، به این مشکل دچار می شود. معمولا نگه داشتن طولانی مدت ابزار در دستانتان نیز به همین مشکل منجر می شود. عموما رایج ترین نشانه فشار تکراری، درد است اما بیحسی، گزگز کردن و ضعف در انگشتان و دست نیز از نشانه های رایج این مشکل است. وقتی با یک پزشک مشورت کنید، توصیه هایی برای شما خواهند داشت:

  • اول، پزشک می تواند وجود التهاب تاندون یا سندروم تونل کارپال را شناسایی کند، اما گاهی بیان تفاوت های میان این دو دشوار است.
  • دوم اینکه پزشک به بیمار توصیه می کند که برای سندروم تونل کارپال یا التهاب تاندون، ارتز دست به تن کند.
  • سوم، پزشک درباره بهترین ارتز برای هر نوع بدن به شما مشورت خواهد داد.

امکان تجویز مدل خاص ارتز مچ دست توسط پزشک وجود دارد و باید اصولا زمانی آن را در طول روز به دست کرد که زیاد از دستتان استفاده می کنید. با این حال تا زمانی که نشانه ها از بین بروند، باید شبها هم آن را بپوشید.

بریس مچ برای التهاب تاندون

التهاب تاندون را تنوسینویت مچ دست نیز می نامیم که به آن تندینیت هم گفته می شود و زمانی است که تاندون های ساعد، ملتهب و متورم می شوند. بنابراین بهتر است که تا فروکش کردن نشانه ها، به مچ و دست استراحت داده و از بریس مچ دست استفاده کنید.

اول، ارتز مچ دست، آن را در یک موقعیت خنثی حفظ می کند.

دوم، ارتز مچ دست باید دارای یک عامل فلزی در سمت کف دست باشد (برخلاف تونل کارپال).

نهایتا، ارتز حتما باید تا نیمی از ساق دست را بپوشاند و این موضوع باعث جلوگیری از فشار وارد بر مفصل مچ دست می شود.

راهنمای استفاده از ارتز دست


در استفاده از اسپلینت مچ دست به این موارد فکر کنید:

  • وقتی اسپلینت مچ در زمان خواب برای ثابت کردن مچ دست استفاده می شود، به کاهش درد و فشار وارد بر عصب میانی منجر می شود.
  • اسپلینت مچ دست جایگزینی برای طراحی یک محیط مناسب برای حرکات بدن به شمار می رود. بعضی کارشناسان می گویند که در حین کار نباید اسپلینت را به دست کنند چون تاندون دست را تحت فشار قرار می دهد.
  • یک ارتز مچ دست، استفاده کوتاه مدت و مفیدی برای درمان سندروم تونل کارپال محسوب می شود اما استفاده طولانی مدت از آن باعث تضعیف عضلات می شود. در حین و مدتی بعد از بکارگیری اسپلینت، ورزش و افزایش تحرک دست و مچ دستتان را آغاز کنید تا از ضعف عضلات مچ دست جلوگیری کند.

اسپلینت را می توان بدون نسخه از داروخانه و یا با نسخه پزشک از فروشگاههای تجهیزات پزشکی و ارتوپدی نیز تهیه کرد. فیزیوتراپ و کاردرمانگر قادر است تا با کمک مصالح سبک، یک ارتز سفارشی برای بیمار طراحی کند که استفاده از آن ساده تر است.

سوالات متداول


1: چه نوع ارتزی برای پیشگیری از انقباض و خمیدگی انگشتان دست به کار می رود؟

اسپلینت تکیه گاهی مچ دست، یک تکیه گاه مناسب برای مچ و انگشتان دست فراهم نموده و به انگشتان کمک می کند که گرفتار انقباض و جمع شدگی نشوند و معمولا به عنوان یک بریس شبانگاهی استفاده می شود.

2: چه اسپلینتی برای سندروم تونل کارپال استفاده می شود؟

اسپلینتی برای تونل کارپال مناسب است که قسمت انگشتانش آزاد و شبیه یک دستکش بدون انگشت باشد. بریس مچ، یک پوشش گن مانند است که باعث ثابت شدن و صاف ماندن مچ دست می شود. این موضوع باعث کاهش فشاری است که اعصاب میانی را تحت فشار قرار می دهد و این کاهش فشار به حداقل سازی نشانه های CTS منجر می‌شود.

3: تفاوت میان اسپلینت ثابت و متحرک چیست؟

اسپلینت ثابت هیچ مولفه متحرکی ندارد و تکیه گاهی برای بی حرکت سازی دست ایجاد می کند ولی اسپلینت متحرک یک ابزار کششی مثل کش لاستیکی، فنر، بند یا نوار ولکرو است که بازه حرکتی مفصل را تغییر می دهد.

4: آیا باید اسپلینت را در کل روز به دست کنم؟

یک اسپلینت به طور کلی تکیه گاه مناسبی برای مفصل (مچ دست) ایجاد کرده و با این کار باعث تسریع فرایند بهبود آن خواهد شد. استفاده از این اسپلینت برای شب ایده آل است با این حال می توان آن را در طول روز هم به دست کرد و پوشیدن آن، امکان انجام خیلی از فعالیت های روزانه را از شما نمی گیرد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
مشاوره و نوبت‌دهی